Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Չարենցի փողոցի հ.40 հասցեի և Երևանի հ.8 մանկապարտեզի հարակից պուրակն անվանակոչել դերասանուհի, հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Հրաչուհի Ջինանյանի անվամբ՝ «Հրաչուհի Ջինանյան պուրակ»:

Կենսագրական տվյալներ.

Դերասանուհի, հաղորդավարուհի Հրաչուհի Ջինանյանը ծնվել է 1919 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Կոստանդնուպոլսում։ 

1925 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1936-1941 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։

1941 թվականից աշխատել է Հայաստանի հանրային ռադիոյում` որպես հաղորդավար, ապա` խմբագիր և ռեժիսոր։

Երևանի պետական թատերական ինստիտուտի հիմնադրման օրվանից մինչև 2002 թվականը զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, երկար տարիներ ղեկավարել բեմական խոսքի ամբիոնը։

Արժանացել է բազմաթիվ պատվոգրերի ու մրցանակների, պարգևատրվել պետական պարգևներով։

1977 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչմանը։

1984 թվականին ստացել է բեմական խոսքի ամբիոնի պրոֆեսորի կոչում։

2001 թվականին պարգևատրվել է «Մովսես Խորենացի» մեդալով։

2003 թվականին արժանացել է «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչմանը։ 

Ջինանյանի ստեղծագործական գործունեության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ասմունքի ժանրը։

Դերասանուհի, հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Հրաչուհի Ջինանյանի անվամբ պուրակ անվանակոչելու միջնորդությունը ներկայացվել է «Հայաստանի հանրային ռադիոընկերություն» ՓԲԸ-ի գործադիր տնօրենի կողմից՝ հաշվի առնելով, որ 2026 թվականին լրանում է Հանրային ռադիոյի հիմադրման 100-ամյակը:

Հրաչուհի Ջինանյանի ձայնը տասնամյակներ շարունակ ուղեկցել է Հայաստանի ռադիոլսողներին: Նրա հնչեցրած «Երևանն է խոսում» ազդականչը մի քանի սերունդների համար դարձել է Հայկական ռադիոյի խորհրդանիշ: Ռադիոյի Ոսկե ֆոնդում պահպանվում են նրա կատարմամբ հայ և համաշխարհային դասականների ստեղծագործությունների բացառիկ ձայնագրություններ:

Հրաչուհի Ջինանյանը մահացել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Երևանում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի Տիչինայի փողոցը (սկսվում է Մեծարենցի փողոցի հատումից և ավարտվում Շահումյանի գերեզմանոցի սկզբնամասում) անվանափոխել Երվանդունիներ անվամբ՝ «Երվանդունիների փողոց»: Համապատասխանաբար, անվանափոխել նաև` - Տիչինայի փողոցի 1-ին փակուղին (սկսվում է Տիչինայի փողոցի հատումից և ավարտվում նախկին «Մետաքս» գործարանի մոտ) ՝ «Երվանդունիների փողոցի 1-ին փակուղի» անվամբ: - Տիչինայի փողոցի 2-րդ փակուղին (սկսվում է Տիչինայի փողոցից շրջանաձև հասնում՝ հ.01-007-0239-0075 կադաստրային ծածկագրով գույքին)` «Երվանդունիների փողոցի 2-րդ փակուղի» անվամբ: - Տիչինայի փողոցի 1-ին նրբանցքը (սկսվում է Տիչինայի փողոցից և ավարտվում Վախթանգ Անանյան փողոցի հատման մասում՝ «Երվանդունիների փողոցի 1-ին նրբանցք» անվամբ: - Տիչինայի փողոցի 2-րդ նրբանցքը (սկսվում է Տիչինայի փողոցի հատումից և ավարտվում Վախթանգ Անանյան փողոցի հատման մասում)` «Երվանդունիների փողոցի 2-րդ նրբանցք» անվամբ: - Տիչինայի փողոցի 3-րդ նրբանցքը (սկսվում է ոռոգիչ ջրանցքի աջ ափի տարածքից և հասնում է Շահումյան 17-րդ փողոց)` «Երվանդունիների փողոցի 3-րդ նրբանցք» անվամբ: - Տիչինայի փողոցի 4-րդ նրբանցքը (սկսվում է Տիչինավարտվում Վախթանգ Անանյան փողոցի հատման մասում)` «Երվանդունիների փողոցի 4-րդ նրբանցք» անվամբ: Նախագծի հեղինակ՝ «Ազգային առաջընթաց» խմբակցության անդամ` Հայկ Գրիգորյան: Կենսագրական տվյալներ Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի Տիչինայի փողոցն անվանափոխել Երվանդունիների անվամբ՝ «Երվանդունիների փողոց»՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ։ Հայոց պետականությունը ունեցել է մի շարք արքայատոհմեր, որոնցից առաջինը և իրավամբ բուն հայկական արքայատոհմը հենց Երվանդունիներն են, սակայն, ցավոք, մինչ այսօր Երևանում չկա անվանակոչված որևէ փողոց նրանց անվամբ։ Երվանդունիների թագավորությունը հայկական պետությունն էր Հայկական լեռնաշխարհում՝ մ.թ.ա. 570 - 201թթ, հայոց ուրարտական թագավորությունից հետո ըստ էության առաջին պետական կազմավորումը։ Երվանդունիների կառավարման սկզբնական շրջանում Հայաստանի մայրաքաղաքն էր Տուշպա-Վանը՝ Վանի թագավորության արքաների նստավայրը։ Արքայատոհմը կոչվում է հիմնադրի՝ Երվանդ Սակավակյացի անունով։ Որպես թագավորներ և սատրապներ նրանք Հայաստանում իշխել են մ.թ.ա. 570-201 թվականներին։ Պատմահայր Մովսես Խորենացին տեղեկացնում է, որ մ.թ.ա. 7-րդ դարի առաջին կեսին Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևմուտքում վերականգնվել էր Հայկազունների տոհմի իշխանությունը՝ Սկայորդու գլխավորությամբ։ Ըստ պատմիչի, հայոց նահապետ, Սկայորդու որդի Պարույրը միավորեց Վանա լճից մինչև Եփրատ ընկած ողջ տարածքը և դաշինք կնքեց Մարաստանի ու Բաբելոնի հետ՝ ընդդեմ Ասորեստանի։ Մ.թ.ա. 612թ․ դաշնակից զորքերը գրավեցին Ասորեստանի մայրաքաղաք Նինվեն, որին մասնակցելու համար Պարույր նահապետը Մարաստանի արքայի կողմից թագադրվեց և ճանաչվեց Հայաստանի թագավոր։ Երվանդ Ա-ն հայոց թագավոր Պարույրի ազգականներից էր։ Տիչինա փողոցը բավականին մեծ ու կարևոր փողոց է Երևան քաղաքում, սակայն այդ անունը որևէ աղերս չունի հայկական մշակույթի, պատմության կամ հանրային որևէ ոլորտի հետ։ Պավլո Տիչինան եղել է ՈւԽՍՀ լուսավորության մինիստր (1943-1948), ուկրաինացի խորհրդային պետական և հասարակական գործիչ։ Եղել է Ուկրաինայի կոմկուսի Կենտկոմի անդամ (1952-1959, այնուհետև՝ 1960-ից), ԽՍՀՄ II-V գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ, 1953-1959 թվականներին՝ ՈւՍՍՀ Գերագույն սովետի նախագահ։ 1954-1962 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Ազգությունների սովետի նախագահի տեղակալ:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Ներքին Շենգավիթ 13-րդ  փողոցն (սկսվում է Արմեն Խոստիկյան փողոցի 1-ին նրբանցքից, հասնում Շիրակի փողոց) անվանակոչել հայ դերասան Ազատ Գասպարյանի անվամբ՝ «Ազատ Գասպարյան փողոց», Ազատ Գասպարյան փողոցից սկսվող և հ.01-011-0336-0047 կադաստրային ծածկագրով գույք հասնող՝ հ.01-011-1592-0001 կադաստրային ծածկագրով ճանապարհահատվածը՝ «Ազատ Գասպարյան փողոց, 1-ին փակուղի», Ազատ Գասպարյան փողոցից սկսվող և հ.01-011-0336-0050 կադաստրային ծածկագրով գույք հասնող ճանապարհահատվածը՝ «Ազատ Գասպարյան փողոց, 2-րդ փակուղի», Ազատ Գասպարյան փողոցից սկսվող և Ազատ Գասպարյան փողոցի 2-րդ փակուղու հարակից հատված հասնող ճանապարհահատվածը՝ «Ազատ Գասպարյան փողոց, 3-րդ փակուղի»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ` Հայկ Միրզոյան:

Կենսագրական տվյալներ

Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի Ներքին Շենգավիթ 13-րդ փողոցն առաջարկվում է անվանակոչել Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ Ազատ Գասպարյանի անվամբ՝ հաշվի առնելով նրա բացառիկ ավանդը հայկական թատրոնի և կինոյի զարգացման գործում, ինչպես նաև նրա հիշատակը հավերժացնելու անհրաժեշտությունը։

Ազատ Գասպարյանը ծնվել է 1943 թվականի օգոստոսի 13-ին Երևանում։ Այս նախագծում առանձնահատուկ խորհրդանշական նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Ներքին Շենգավիթ 13-րդ փողոցը զուգահեռ է արդեն իսկ Արմեն Խոստիկյանի անվամբ կոչվող փողոցին, ինչը հնարավորություն է տալիս տարածական և գաղափարական առումով փոխկապակցել երկու մեծանուն արվեստագետների հիշատակի հավերժացումը, որոնք տասնամյակներ շարունակ եղել են ստեղծագործական գործընկերներ և իրենց համատեղ դերակատարումներով նշանակալի հետք թողել հայկական թատրոնի և կինոյի պատմության մեջ։

Ազատ Գասպարյանի և Արմեն Խոստիկյանի ստեղծագործական համագործակցության ամենավառ օրինակներից է հանրության կողմից առանձնահատուկ սիրված և հայկական կինոյի ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը՝ «Մեր բակը», որի կերպարներն ու դերակատարումները մինչ օրս շարունակում են սիրվել և մնալ հանրային հիշողության անբաժանելի մասը։ Նրանց ստեղծագործական համագործակցությունը, սակայն, չի սահմանափակվել միայն այս ֆիլմով։ Երկու արվեստագետները տարբեր տարիներին հանդես են եկել նաև մի շարք այլ գեղարվեստական ֆիլմերում՝ այդ թվում «Երջանկության մեխանիկան», «Հին օրերի երգը», «Մեր մանկության տանգոն» և «Ուրախ ավտոբուս» կինոնկարներում, ինչպես նաև երկար տարիներ միասին ստեղծագործել են թատերական բեմում՝ իրենց դերակատարումներով նպաստելով հայկական թատերարվեստի և կինոարվեստի զարգացմանն ու ազգային մշակութային ժառանգության հարստացմանը։ Երկու ժողովրդական արտիստներն ունեցել են նաև երկարամյա համատեղ բեմական գործունեություն՝ հանդիսանալով Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի առաջատար դերասաններից և ձևավորելով այն ստեղծագործական միջավայրը, որը տասնամյակներ շարունակ կերտել է հայկական թատերարվեստի լավագույն ավանդույթները։

Ազատ Գասպարյանի թատերական ուղին սկսվել է 1970թ-ից, երբ ավարտելով Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը՝ ընդունվել և մինչև 1972 թվականն աշխատել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, 1972-1980 թվականներին՝ Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Հետագա տարիներին աշխատել է «Հեռուստաթատրոնում», «Մետրո» թատրոնում, Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնում։

Նկարահանվել է «Հայֆիլմի» և «Մոսֆիլմի» թողարկած 20 գեղարվեստական ֆիլմերում։ 1970 թվականին նկարահանվել է՝ «Հեղնար աղբյուր», 1974 թվականին՝ «Համագյուղացիները», 1976 թվականին՝ «Երկունք», 1978 թվականին՝ «Հուսո աստղ», 1980 թվականին՝ «Համր վկան», 1981 թվականին՝ «Սիրո փոքրիկ պատմություն», 1982 թվականին՝ «Երջանկության մեխանիկան», 1982 թվականին՝ «Հին օրերի երգը», 1983 թվականին՝ «Վարսավիրը, որի քեռու գլուխը վարժեցված վագրը կրծել էր», 1984 թվականին՝ «Ճերմակ անուրջներ», 1984 թվականին՝ «Մեր մանկության տանգոն», 1985 թվականին՝ «Ո՞ւր ես գնում, զինվոր», 1987 թվականին՝ «Բառը», 1988 թվականին՝ «Շնչառություն», 1989 թվականին՝ «Աստված իմ, ինչո՞ւ», 1990 թվականին՝ «Ձանձրույթ», 1992 թվականին՝ «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո», 2000 թվականին՝ «Ուրախ ավտոբուս» և այլ ֆիլմերում։

Մեծանուն դերասանը նկարահանվել է նաև 30 և ավելի հեռուստաբեմադրություններում, մասնակցել բազմաթիվ ռադիոբեմադրությունների։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել տարբեր երկրներում՝ ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Լիբանանում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում և այլ երկրներում։ 2000 թվականին գրել է «Իմ լեզվի տակ փուշ չկա» գիրքը, ունի մի շարք տեսա-ձայնասկավառակներ։

Ազատ Գասպարյանը Երևանի պատվավոր քաղաքացի է: Նա մահացել է 2013 թվականի օգոստոսի 2-ին

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Ձորափի փողոցն (սկսվում է Ուրուգվայի հրապարակից, հասնում մանկական երկաթուղի) անվանափոխել ակադեմիկոսներ Մխիթար և Էդվարդ Ջրբաշյան եղբայրների անվամբ` «Ջրբաշյան եղբայրների փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի քաղաքապետարան:

Կենսագրական տվյալներ

Մխիթար Ջրբաշյանը ծնվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Երևանում:

1936-1941 թվականներին ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ Սկսած 1942 թվականից աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում և Գիտությունների ազգային ակադեմիայում։ 1945 թվականին Արտաշես Շահինյանի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Անալիտիկ ֆունկցիաների ներկայացման որոշ հարցեր» թեմայով։ Դա մաթեմատիկայից առաջին թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանությունն էր ԵՊՀ-ում։ 1949 թվականին Մոսկվայի պետական համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական աշխատանքը։

1964-1978 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ, ընդ որում՝ 1964-1973 թվականներին զբաղեցրել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկ-քարտուղարի պաշտոնը։ 1957-1960 թվականներին եղել է  ԵՊՀ մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկանը, 1978-1994 թվականներին՝ նույն ֆակուլտետի ֆունկցիաների տեսության ամբիոնի վարիչը։ Ջրբաշյանը եղել է «Մաթեմատիկա» (ԳԱԱ Տեղեկագիր) ամսագրի գլխավոր խմբագիր դրա կազմավորման օրվանից՝ 1966 թվականից։

1971-1989 թվականներին Ջրբաշյանը եղել է նոր կազմավորված մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրենը։ Շուրջ 200 գիտական հոդվածների, մենագրությունների և ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է։ Ուսումնասիրություններն ընդգրկում են ժամանակակից կոմպլեքս անալիզի և ֆունկցիաների տեսության մի շարք ուղղություններ՝ մոտավորությունների տեսություն, հարմոնիկ անալիզ, ինտեգրալ ձևափոխություններ և ֆունկցիաների ներկայացումներ, մերոմորֆ ֆունկցիաների ֆակտորացման և դրանց եզրային հատկություններ: 1964 թվականին պարգևատրվել է ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչումով, 1971 թվականին՝ Աշխատանքային կարմիր դրոշի և 1978 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով:

Մխիթար Ջրբաշյանը մահացել է 1994 թվականին, Երևանում:

Էդվարդ Ջրբաշյանը ծնվել է 1923 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, Երևանում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի Շոթա Ռուսթավելու անվան հ.23 դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո անմիջապես զորակոչվել է սովետական բանակ։ Սովորել է Հրամանատարական դպրոցում, ապա հրամանատարական կազմի կատարելագործման անդրկովկասյան դասընթացներում (Թբիլիսի)։

1943-1944 թվականներին լեյտենանտի կոչումով ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել է այն զորքերի մեջ, որոնք 1944 թվականի հոկտեմբերին առաջին անգամ անցան Խորհրդային Միության սահմանը, վիրավորվել է, կորցրել ոտքը։ Ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մեդալներով։ Զորացրվելուց հետո՝ 1945 թվականին, ընդունվել և 1950 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։

1950-1972 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ հայ գրականության ամբիոնում։ 1972-1985 թվականներին ղեկավարել է իր իսկ հիմնադրած գրականության տեսության և գեղագիտության ամբիոնը, 1982 թվականից՝ գրականության տեսության և արտասահմանյան գրականության ամբիոնը։ 1953-1954 թվականներին եղել է «Գրական թերթ» գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1961-1962 թվականներին խմբագրել է «Սովետական գրականություն» ամսագիրը։ 1967 թվականին հիմնադրել է  «Բանբեր Երևանի համալսարանի» հանդեսը, որի խմբագիրն է եղել մինչև 1977 թվականը։ 1966-1970 թվականներին գլխավորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի գրականության տեսության բաժինը։

1977 թվականից մինչև մահը եղել է գրականության ինստիտուտի տնօրենը։ Էդվարդ Ջրբաշյանը հեղինակ է ավելի քան երկու տասնյակ մենագրությունների, հարյուրավոր հոդվածների։ Նա նախաձեռնել և խմբագրել է հայ դասականների երկերի հրատարակություններ։ Ռուսերեն լույս են տեսել նրա «Թումանյանի պոեզիան» (Մոսկվա, 1969), «Պոետիկան և գրականության զարգացումը» (Երևան, 1985), «Չորս գագաթ» (Մոսկվա,1990) գրքերը։

Էդվարդ Ջրբաշյանը մահացել է 1999 թվականին, Երևանում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի Շահումյան 4-րդ փողոցը՝ նրբանցքներով, անվանափոխել հայ արվեստագետ և գեղանկարիչ Կարեն Սմբատյանի անվամբ՝ «Կարեն Սմբատյան փողոց» (սկսվում է Սեբաստիայի փողոցից, հասնում՝ Առնո Բաբաջանյան փողոց), «Կարեն Սմբատյան փողոց, 1-ին նրբանցք» (սկսվում է հ.33 և հ.35 շենքերի մոտից, հասնում՝ Եռաբլրի ստորոտ), «Կարեն Սմբատյան փողոց, 2-րդ նրբանցք» (սկսվում է հ.57 և հ.01-007-0436-0033 կադաստրային ծածկագրով գույքերից, հասնում՝ Եռաբլրի ստորոտ), «Կարեն Սմբատյան փողոց, 3-րդ նրբանցք» (զուգահեռ է 2-րդ նրբանցքին):

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի քաղաքապետարան:

Կենսագրական տվյալներ

Հայ գեղանկարիչ Կարեն Վահանի Սմբատյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 21-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։

Մասնագիտական կրթությունը ստացել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ Ուսումնառության ընթացքում ձևավորվել է նրա ստեղծագործական աշխարհայացքը, որը հիմնված էր հայկական դասական կերպարվեստի, միջնադարյան մանրանկարչության և եվրոպական գեղանկարչության լավագույն ավանդույթների վրա։ 1952-1956 թվականներին ծառայել է խորհրդային ռազմածովային ուժերում՝ շարունակելով զբաղվել ստեղծագործական աշխատանքով, իսկ ծառայությունից հետո ամբողջությամբ նվիրվել է գեղանկարչությանը։

Կարեն Սմբատյանը համարվում է ժամանակակից հայկական կերպարվեստի ինքնատիպ ներկայացուցիչներից մեկը։ Իր ստեղծագործություններում նա հանդես է եկել որպես դիմանկարի, բնանկարի, նատյուրմորտի, թեմատիկ և խորհրդանշական կոմպոզիցիաների հեղինակ։ Նրա գեղարվեստական մտածողությունն առանձնանում էր գունային համարձակ լուծումներով, պարզեցված ձևերով և ազգային խորհրդանիշների ինքնատիպ մեկնաբանությամբ, ինչի համար արվեստասերները նրան անվանել են «Գույների ասպետ»։

1966-1980 թվականներին աշխատել է «Պիոներ» և «Ծիծեռնակ» մանկական պարբերականների գեղարվեստական խմբագիր։ Այդ տարիներին նկարազարդել է հայ և համաշխարհային գրականության բազմաթիվ ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ Հովհաննես Թումանյանի, Ղազարոս Աղայանի, Ջաննի Ռոդարիի ստեղծագործությունները, ինչպես նաև հայկական և արաբական ժողովրդական հեքիաթների ժողովածուներ։

Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնանում են «Ինքնանկար» (1972), «Զորախաղ» (1977-1978), «Զարթնիր, լաո» (1982), «Աղբյուր Սերոբ» (1985), «Տեղատվություն» (1996), «Գագիկ Գինոսյանի դիմանկարը» (2004), «Գեղեցկուհի Ասպազիա» (2005), «Աշնան արև» (2005) և «Միջօրե» (2005) կտավները, որոնք վկայում են հեղինակի ստեղծագործական բազմազանության, ազգային մտածողության և գեղարվեստական բարձր վարպետության մասին։ Կարեն Սմբատյանի ստեղծագործությունները ցուցադրվել են բազմաթիվ անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներում Հայաստանում և արտերկրում՝ Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Լիբանանում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում։

Նրա աշխատանքները պահպանվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Երևանի գրականության և արվեստի թանգարանում, ինչպես նաև աշխարհի մի շարք հեղինակավոր թանգարաններում, պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։ Ստեղծագործական հարուստ գործունեության ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ պատվոգրերի և պարգևների։

2007 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով՝ հայ կերպարվեստի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար։

Կարեն Սմբատյանը մահացել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 27-ին, Երևանում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 13-րդ փողոցն (զուգահեռ է Սիլիկյան թաղամասի 12-րդ փողոցին) անվանակոչել հայ կոմպոզիտոր Էդուարդ Բաղդասարյանի անվամբ՝ «Էդուարդ Բաղդասարյան փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամներ՝  Արևիկ Բլեջյանց և Տաթևիկ Հովակիմյան:

Կենսագրական տվյալներ

Էդուարդ Բաղդասարյանը ծնվել է Երևանում։ 

Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թբիլիսիում, ավարտել 1940 թվականին։  Միաժամանակ սովորել է երաժշտական տասնամյակում։ 1941 թվականին ընդունվել է Թբիլիսիի պետական կոնսերվատորիան, իսկ 1946 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ուսումը շարունակել Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է 1950 թվականին։ 

1951-1953 թթ. սովորել է Մոսկվայում, հայկական մշակույթի տանը։             

1956-1966թթ. ղեկավարել է ՀԽՍՀ ռադիո և հեռուստատեսության գործիքային կվինտետը, 1961-1987 թթ. դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, 1982 թվականից որպես պրոֆեսոր։ 

Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում եղել է ստեղծագործական դասարանի ղեկավար։

Գրել է սիմֆոնիկ պոեմ (1950), նախերգանք սիմֆոնիկ նվագախմբի համար (1953), «Շախմատ» բալետը (1940), ռապսոդիա ջութակի և նվագախմբի համար (1958), դաշնամուրի կոնցերտ (1978), դաշնամուրային 24 պրելյուդ (1948-1960), կվինտետ (1952), երգեր, ռոմանսներ, թատերական և կինոերաժշտություն, կատարել հայկական ժողովրդական պարերի դաշնամուրային մշակումներ (1976): «Տժվժիկ» և «Եռանկյունի» ֆիլմերում օգտագործվել է նրա երաժշտությունը։

Էդուարդ Բաղդասարյանը մահացել է 1987 թվականի նոյեմբերի 5-ին:

Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 3-րդ փողոցն (զուգահեռ է Մխիթար Սեբաստացու փողոցին) անվանակոչել հայ միջնադարյան նշանավոր տաղերգու, բանաստեղծ Կոստանդին Երզնկացու անվամբ՝ «Կոստանդին Երզնկացու փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հայկ Միրզոյան,  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ Գոհար Բալդրյան, Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Հեղինե Ոսկանյան, Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ Հարություն Մանվելյան:

Կենսագրական տվյալներ

Առաջարկվող անվանակոչումը պայմանավորված է ինչպես պատմամշակութային կարևոր հանգամանքներով, այնպես էլ քաղաքաշինական և տեղանվանական տրամաբանությամբ։ Սիլիկյան 3-րդ փողոցը գտնվում է Սահակ Պարթևի և Մխիթար Սեբաստացու անվամբ փողոցների անմիջական հարևանությամբ, որոնք կրում են հայ մշակույթի և հոգևոր ժառանգության կարկառուն ներկայացուցիչների անուններ։ Նշված համատեքստում Կոստանդին Երզնկացու անվան ներառումը նույն տարածքում ստեղծում է ամբողջական և ներդաշնակ տեղանվանական միջավայր՝ ձևավորելով յուրատեսակ մշակութային-հոգևոր «կլաստեր», որտեղ յուրաքանչյուր փողոց խորհրդանշում է հայ մտավոր և գրական ավանդույթի կարևորագույն շերտերից մեկը։ Այսպիսով, լուծվում է տեղանվանական համահունչ զարգացման խնդիր՝ միաժամանակ նպաստելով տվյալ թաղամասի ինքնության հստակեցմանը և արժեհամակարգային բովանդակության հարստացմանը։

Կոստանդին Երզնկացին հանդիսանում է միջնադարյան հայ գրականության և փիլիսոփայական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա ապրել և ստեղծագործել է 13–14-րդ դարերում և հայտնի է իր խորախոհ, բարոյախրատական և փիլիսոփայական ստեղծագործություններով, որոնք կարևոր դեր են խաղացել հայ մտավոր ժառանգության ձևավորման գործում։ Երզնկացին իր գործերում անդրադարձել է մարդկային կյանքի անցողիկության, բարոյական կատարելության, գիտելիքի արժեքի և հոգևոր կատարելագործման թեմաներին՝ հանդես գալով որպես իր ժամանակի առաջադեմ մտածողներից մեկը։

Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են լեզվական նրբությամբ, պատկերավորությամբ և գաղափարական խորությամբ։ Երզնկացին կարողացել է համադրել կրոնական-աստվածաբանական մտածողությունը աշխարհիկ իմաստասիրության հետ՝ ստեղծելով մի ժառանգություն, որը մինչ օրս պահպանել է իր արդիականությունն ու դաստիարակչական նշանակությունը։ Նրա գործունեությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ նա նպաստել է կրթական և մտավոր կյանքի զարգացմանը՝ տարածելով գիտելիք և արժևորելով ուսումը որպես հասարակության առաջընթացի հիմնասյուն։

Կոստանդին Երզնկացու անվամբ փողոցի անվանակոչումը ոչ միայն հարգանքի տուրք է մեծ մտածողի հիշատակին, այլև կարևոր քայլ է հանրային տարածքում ազգային մշակութային հիշողության ամրապնդման ուղղությամբ։ Նման նախաձեռնությունները նպաստում են երիտասարդ սերնդի կրթադաստիարակչական գործընթացին՝ խթանելով հետաքրքրությունը հայ պատմության, գրականության և մտավոր ժառանգության նկատմամբ։

Միաժամանակ, հաշվի առնելով, որ տվյալ փողոցը գտնվում է Սահակ Պարթևի և Մխիթար Սեբաստացու անվամբ փողոցների հարևանությամբ, առաջարկվող անվանակոչումը ձևավորում է թեմատիկ ամբողջականություն՝ ընդգծելով հայ եկեղեցական, կրթական և գրական գործիչների փոխկապակցված դերը ազգային ինքնության ձևավորման մեջ։ Այս համադրությունը ստեղծում է յուրահատուկ մշակութային միջավայր, որտեղ տարածական կազմակերպումն ինքնին դառնում է կրթական և խորհրդանշական արժեք կրող գործոն։

Վերոգրյալից ելնելով՝ Սիլիկյան 3-րդ փողոցը Կոստանդին Երզնկացու անվամբ անվանակոչելը հիմնավորված և նպատակահարմար քայլ է, որը միաժամանակ լուծում է տեղանվանական հստակեցման խնդիր, հարստացնում է քաղաքային մշակութային դաշտը և հավուր պատշաճի արժևորում հայ մեծ մտածողների ժառանգությունը:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 11-րդ փողոցն (զուգահեռ է Սիլիկյան 12-րդ փողոցին) անվանակոչել հայ կոմպոզիտոր Գրիգոր Եղիազարյանի անվամբ՝ «Գրիգոր Եղիազարյան փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հայկ Միրզոյան,  Երևան քաղաքի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամներ՝ Քրիստինե Վարդանյան, Զարուհի Աղաջանյան:

Կենսագրական տվյալներ

Գրիգոր Եղիազարյանը ծնվել է 1908 թվականին Սուրմալուի գավառի Բլուր գյուղում, իսկ ավելի ուշ իր բազմանդամ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ 

1918-1920 թվականների ընթացքում կորցրել է բոլոր մերձավորներին և որբացել։ Պատանեկության տարիներին անցել է զինվորական ծառայության։

Կոմպոզիտորը շուրջ յոթ տարի զինվորական նվագախմբի փողհարն է եղել։ Ամենօրյա պարապմունքների շնորհիվ ձգտել է մասնագիտանալ երաժշտության ասպարեզում։ Ապագա կոմպոզիտորը ուսում ստանալու նպատակով սկզբում սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիային կից երաժշտական ուսումնարանի երաժշտության տեսության, այնուհետև կոմպոզիցիայի դասարանում։ 

1935 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորում էր ռուս կոմպոզիտոր և մանկավարժ Ն.Մյասկովսկու ստեղծագործական դասարանում։ Մոսկվայի կոնսերվատորիայում նա լուրջ, հիմնավոր տեսական ու գործնական գիտելիքներ է ձեռք բերել։ Կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո կոմպոզիտորը տեղափոխվել է Լենինական, այստեղ նա համագործակցել է Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնի կոլեկտիվի հետ։ Երաժշտություն է գրել տարբեր ներկայացումների համար՝ Ուիլյամ Շեքսպիրից մինչև երիտասարդ հայ դրամատուրգների պիեսներ։ Սիրել է թատրոնը, որն էլ երաժշտի առջև ստեղծագործական լայն ասպարեզ է բացել։ Լենինականում սկիզբ է առել գործունեության մի այլ բնագավառ ևս՝ մանկավարժական աշխատանքը։ Երևանում բնակություն է հաստատելը 1938 թվականին։ Այս տարիներին նույնպես շարունակել ստեղծագործական աշխատանքը, ինչպես նաև գրել երաժշտություն Լենինականի և Երևանի գեղարվեստական թատրոնների համար։

Ստեղծագործական աշխատանքին համընթաց նա մանկավարժական գործունեություն է ծավալել Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում և Երևանի կոնսերվատորիայում։ Սկզբում ղեկավարել է գործիքավորման, իսկ 1948 թվականից չորս տասնամյակ անընդմեջ՝ ստեղծագործական դասարանը։

1948 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում: 

1953-1957 թվականներին եղել է ՀԿՄ վարչության նախագահ, 1954-1960 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտոր։

Գրիգոր Եղիազարյանը հայ արդի կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրներից է նրա սաներից են Գևորգ Արմենյանը, Ալեքսանդր Աճեմյանը, Էմին Արիստակեսյանը, Էդուարդ Բաղդասարյանը, Գրիգոր Հախինյանը, Էդգար Հովհաննիսյանը, Գեղունի Չթչյանը, Մարտուն Իսրայելյանը, Երվանդ Երկանյանը, Էդուարդ Հայրապետյանը, Աշոտ Զոհրաբյանը, Նուբար Ասլանյանը և ուրիշներ։

Հայրենական մեծ պատերազմի փորձությունների շրջանում ծնվեց «Հայաստան» սիմֆոնիկ պոեմը՝ կոմպոզիտորի առաջին մեծածավալ կտավը, որը 40-ական թվականների ազգային սիմֆոնիկ երաժշտության լուրջ նվաճումների խորհրդանիշն եղավ։ 

Եղիազարյանի ստեղծագործությունների ցանկը ծավալուն չէ, համեստ է, բայց դա փոխհատուցվում է ազգային արվեստում նոր ուղիներ հայտանշող ինքնատիպությամբ, հայ պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը իրականության արտացոլման նոր ձևով հարստացնելով։

Եղիազարյանի գեղարվեստական աշխարհը սնող ակունքները բազմաբնույթ են, բայց առաջնայինն ազգայինն է։ Եղիազարյանի մտածողության ազգային բնույթը բնական է դարձնում ժողովրդական երաժշտության բոլոր բնագավառներին անմիջականորեն կամ միջնորդավորված հաղորդակից լինելը։ ժողովրդական երգերի ու պարերի հմուտ օգտագործման օրինակներից են «Կալի երգը»՝ «Հայաստան» սիմֆոնիկ պոեմում, «Ամպել ա, տուն չի գալիսը»՝ Ջութակի կոնցերտում։ ժողովրդական մի շարք մեղեդիներ տեղ են գտել «Սևան» բալետում, որոնցից «Նուբար, Նուբարը» ոչ միայն լայտթեմայի նշանակություն է ձեռք բերել, այլև դարձել ժողովրդական մեղեդու օգտագործման յուրատեսակ բարձրակետերից մեկը՝ իր նրբաճաշակությամբ, գործիքային հնչերանգների հնարամտությամբ ու հարազատությամբ ազգայինին։ 

Եղիազարյանը որդեգրել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի, Ռոմանոս Մելիքյանի, բայց ամենից ավելի Կոմիտասի ստեղծագործական սկզբունքները։Կոմպոզիտորին հոգեհարազատ են հատկապես իմպրեսիոնիզմին բնորոշ այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են պատկերայնությունը, արտահայտիչ ու ճկուն երաժշտական լեզուն, հնչյունային-գունային միջոցները։ Սեփական գեղարվեստական դիրքորոշումը, գեղարվեստական արժեքների նկատմամբ ինքնուրույն գեղագիտական հայացքը, հնարավորություն տվեցին ստեղծելու իր սեփական նկարագիրն ունեցող ազգային աշխարհը։ 

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 7-րդ փողոցն (սկսում է Սիլիկյան 7-րդ փողոցի 2/6 հասցեի հարակից տարածքից հասնում մինչև Սիլիկյան 7-րդ փողոցի 102/1 հասցեի հարակից տարածք) անվանակոչել հայ կոմպոզիտոր, ժողովրդական արտիստ Ավետ Տերտերյանի անվամբ՝ «Ավետ Տերտերյան փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հայկ Միրզոյան,  Երևան քաղաքի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամներ՝ Քրիստինե Վարդանյան, Զարուհի Աղաջանյան

Կենսագրական տվյալներ

Ավետ Տերտերյանը ծնվել է 1929 թվականին։ Հայրը եղել է բժիշկ, հանդես է եկել նաև որպես երգիչ։ Մայրը, չունենալով պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթություն, հանդես է եկել որպես երգչուհի։ 

1948 թվականին Տերտերյանը սկսել է ուսումը Բաքվի երաժշտական ուսումնարանում, 1951 թվականին տեղափոխվել է Երևան՝ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան։ 

1952 թվականին Տերտերյանը ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժին,  Էդվարդ Միրզոյանի դասարան։ 

1985 թվականից Տերտերյանը դասախոսել է կոնսերվատորիայում։ 

Ավետ Տերտերյանը համարվում է նոր սիմֆոնիկ ոճի հիմնադիրը։

Տերտերյանի երաժշտությունը բազմազան չէ։ Նա առավելապես հայտնի է իր սիմֆոնիկ երաժշտությամբ։ Նրա սիմֆոնիաներն իրենց նորարարական մեծ խիզախությամբ և  հայկական հոգևոր երաժշտության մոնոդիաների ինքնատիպ կիրառմամբ նոր խոսք էին ոչ միայն հայկական կոմպոզիտորական արվեստում, այլև խորհրդային և համաշխարհային երաժշտության մեջ: Կոնսերվատորիայում սովորելու տարիներին Ավետ Տերտերյանը ստեղծել է հիմնականում վոկալ և գործիքային ստեղծագործություններ, թավջութակի սոնատ, որը բարձր է գնահատվել մոսկովյան երիտասարդ կոմպոզիտորների ստուգատեսում։ Նա հրաժարվել է դասական հարմոնիայի համակարգից և նրա պարտադիր կանոններից։ Նրա ոճը միաձուլված է արտասահմանյան ավանգարդիզմի և ազգային երաժշտության հետ։ Տերտերյանի համար մեկ հնչյունը ամբողջ թեմայի նշանակություն ունի, երաժշտությունը կարող է ստեղծել և ապրեցնել այդ մեկ հնչյունով։

Տերտերյանը սիմֆոնիստ էր իր երաժշտական մտածողությամբ։ Իր սիմֆոնիաներում կարծես փորձել է տալ մակրո և միկրո կոսմոսների փոխհարաբերությունը, այսինքն՝ փոքրագույն և մեծագույն աշխարհների՝ մեկը մյուսի հանդեպ ունեցած դիրքը:

Գրել է 8 սիմֆոնիա։ Այստեղ նա կիրառել է ժամանակակից գրելաոճեր՝ ալեոտորիկա, սոնորայնություն, ատոնալություն, ձայնագրման մեխանիկական միջոցների օգտագործում և այլն։

1969 թվականին ստեղծել է իր առաջին սիմֆոնիան, որն իր մտահղացման ու իրականացման սկզբունքներով յուրատիպ ուղի է բացել հայկական երաժշտության մեջ։ Սիմֆոնիան գրված է անսովոր նվագախմբային կազմի համար՝ պղնձյա փողայիններ, տարբեր հարվածային գործիքներ, երգեհոն և բաս կիթառ։ 

1972 թվականին գրել է  2-րդ սիմֆոնիան՝ մեծ նվագախմբի, չմշակված արական ձայնի և խառը երգչախմբի համար։ 2-րդ սիմֆոնիայի դրամատուրգիական կենտրոնը արդեն իր մեջ բովանդակում էր հայացք դեպի անցյալը, ներկան և ապագան։

1975 թվականին՝ 3-րդ սիմֆոնիան։ Այստեղ նվագախմբի կազմում նա մտցրել էր զուռնա և դուդուկ։ Այս սիմֆոնիան մարդկային կյանքի ունայնության, լինել-չլինելու հավերժ հարցի շուրջ մտորումների ամբողջություն է։ Այս 3 սիմֆոնյաներում նա պահպանել է եռամաս և քառամաս կառուցվածք։

Ավետ Տերտերյանի սիմֆոնիաները կատարել են Հայաստանում, Ռուսաստանում՝ հատկապես Եկատերինբուրգում , Եվրոպայում՝ Գերմանիայում։

Ավետ Տերտերյանը ստեղծել է 2 օպերա։ 

Վախճանվել է 1994 թվականին։ Հուղարկավորված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում։

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 12-րդ փողոցն (զուգահեռ է Սիլիկյան 11-րդ փողոցին) անվանակոչել մաթեմատիկոս, աստղագետ, պատմաբան, փիլիսոփա Անանիա Շիրակացու անվամբ՝ «Անանիա Շիրակացու փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հայկ Միրզոյան,  Երևան քաղաքի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամներ՝ Հեղինե Ոսկանյան, Նատալյա Սինորյան

Կենսագրական տվյալներ

Սիլիկյան 12-րդ փողոցը հանդիսանում է ներկայումս Երևան համայնքից, մասնավորապես Աջափնյակ վարչական շրջանից նախատեսվող «Ակադեմիական քաղաք» տանող միակ գլխավոր ճանապարհը։ Այս հանգամանքը տալիս է նշված փողոցին բացառիկ խորհրդանշական նշանակություն՝ այն ոչ միայն ֆիզիկական կապող հանգույց է կրթության, գիտության և նորարարության կենտրոնի հետ, այլև Հայաստանի գիտական ու մշակութային ժառանգության հետ հոգևոր ու մտավոր կապ ստեղծող կարևոր հատված։

Անանիա Շիրակացին (610–685թթ.) եղել է միջնադարի հայ խոշորագույն գիտնականներից մեկը։ Նա ծավալել է գիտական գործունեություն աստղագիտության, մաթեմատիկայի, տոմարագիտության, աշխարհագրության և փիլիսոփայության ոլորտներում, մշակել է սեփական իմաստասիրական համակարգ, ստեղծել լուսնային խավարումների և աստղագիտական երևույթների 19-ամյա պարբերաշրջանի աղյուսակներ, կազմել թվաբանության և ձայնագիտության բնագավառների դասագրքեր, թողել արժեքավոր բազում աշխատություններ։

Սիլիկյան 12-րդ փողոցի անվանակոչումը Անանիա Շիրակացու անվամբ ունի համազգային կարևորություն, քանի որ

1. Պատահական չէ, այլ խորհրդանշական ընտրություն է՝ փողոցը միավորում է ներկայիս քաղաքը և կրթության ապագա կենտրոնը՝ Ակադեմիական քաղաքը, ինչպես Անանիա Շիրակացին միավորել է գիտական փորձն ու ուսուցումը իր ժամանակում։

2. Հարգանքի և հիշատակության վկայություն է հայ գիտական մտքի հզոր ու նորարարական ավանդին, ինչը հատկապես կարևոր է կրթության ու գիտության կենտրոնի մուտքի համար։

3. Համակցված միջավայր: Սիլիկյան 12-րդ փողոցի հարևանությամբ արդեն գտնվում են Սահակ Պարթևի և Մխիթար Սեբաստացու փողոցները, իսկ մեկ այլ փողոց էլ առաջարկվում է անվանակոչել Գրիգոր Տաթևացու անվամբ: Սա ստեղծում է համաչափ, գիտական և մշակութային արժեքներով հարուստ փողոցային միջավայր, որը խորհրդանշում է հայկական մտքի և կրթության անընդմեջ շարունակությունը: 

4. Հանրային և հոգևոր ազդեցություն: Ուսանողներն ու գիտնականները, օգտագործելով այդ փողոցը, անմիջապես կզգան ազգային գիտական ժառանգության հետ իրենց մտավոր ու հոգևոր կապը:

Այսպիսով, Սիլիկյան 12-րդ փողոցը անվանակոչելով «Անանիա Շիրակացու փողոց», մենք ոչ միայն հարգում ենք մեր մեծագույն գիտնականի հիշատակը, այլև ստեղծում ենք խորհրդանշական, մտավոր ու հոգևոր ուղի դեպի Հայաստանի գիտության և կրթության նոր սերնդի կենտրոն։

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանի Ավանի 6-րդ փողոցը (սկսվում է Ավանի 3-րդ փողոցից, հատելով Ավանի 5-րդ և Մարշալ Խուդյակովի փողոցները, հասնում Դավիթ Մալյան փողոց), 1-ին նրբանցքը (սկսվում է Ավանի 6-րդ փողոցից, կիսաշրջան կազմելով հասնում Ավանի 6-րդ փողոցի 2-րդ նրբանցքի հ.22/2 հասցեի հարակից տարածք) և 2-րդ նրբանցքը (սկսվում է Ավանի 6-րդ փողոցից, հասնում Ավանի 6-րդ փողոցի 1-ին նրբանցք) անվանակոչել հայ անվանի հոգեբան, մանկավարժ, հասարակական գործիչ Գուրգեն Էդիլյանի անվամբ՝ «Գուրգեն Էդիլյանի փողոց», «Գուրգեն Էդիլյան փողոց, 1-ին նրբանցք»,  «Գուրգեն Էդիլյան փողոց, 2-րդ նրբանցք»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի քաղաքապետարան

Կենսագրական տվյալներ

Հայ անվանի հոգեբան, մանկավարժ, հասարակական գործիչ Գուրգեն Էդիլյանը ծնվել է 1885թ. դեկտեմբերի 25-ին, Իջևանում:

Էդիլյանը սովորել է Քարավանսարայի ծխական, իսկ 1896–1898 թվականներին՝ Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցներում։

1898–1903 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի լսարանական բաժնում։

1904 թվականին մեկնել է արտասահման, սովորել Ենայի (Գերմանիա), Լայպցիգի (Գերմանիա) և Բեռնի (Շվեյցարիա) համալսարաններում։ Այնտեղ մուտք է գործել տեղի գիտական միջավայր՝ ծանոթանալով Վիլհելմ Վունդտի, Հերման Էբինգաուզի, Շռնստ Մյոյմանի հետ։ 

1909 թվականին փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան է ստացել՝ պաշտպանելով «Ցիլլերի ֆորմալ աստիճանների քննադատություն» թեմայով աշխատությունը, որը 1912 թվականին հայերեն տպագրվել է Էջմիածնում։ Ուսումն ավարտելուց հետո Էդիլյանը վերադարձել է Հայաստան։

1914–1919 թվականներին աշխատել է Ներսիսյան դպրոցում։ 1916 թվականից՝ պատերազմական ծանր տարիներին, եղել է Կովկասի գաղթականական որբանոցների տեսուչ, կազմակերպել անապաստան երեխաների կրթության և դաստիարակության գործը։

1918 թվականին Հայաստանի Հանրապետության հռչակումից հետո ստանձնել է հանրապետության տարրական դպրոցների տեսուչի պարտականությունները։

Հանդիսացել է Երևանի պետական համալսարանի հիմնադիրներից, համալսարանի մանկավարժության ու հոգեբանության առաջին դասախոսը։

1921 թվականին էդիլյանը հրավիրվել է համալսարան և նշանակվել մանկավարժական ֆակուլտետի դեկան։

1922–1925 թվականներին աշխատել է Ամերկոմի դպրոցների վերատեսչի պաշտոնում։ 1928–1933 թվականներին կրկին աշխատել է պետական համալսարանում, դասավանդել հոգեբանություն, մայրենի լեզվի մեթոդիկա։

1934–1937 թվականներին զուգահեռ աշխատել է նաև Մոսկվայի պետական Մորիս Տորեզի անվան մանկավարժական ինստիտուտի էքսպերիմենտալ ֆոնետիկայի և հոգեբանության լաբորատորիայում։ Ուսումնասիրել է ուսուցման տեսությունը, ընդհանուր և մանկավարժական հոգեբանությունը, զբաղվել հայոց լեզվի դասավանդման, մեթոդաբանության, դպրոցական դասագրքերի և ձեռնարկների ստեղծման, դատական հոգեբանության, գեղարվեստական երկի հոգեբանական վերլուծության, հայկական տառատեսակների և նրանց դյուրընթեռնելիության հարցերով։

Հեղինակ է եղել հոգեբանության, մանկավարժության, մայրենի լեզվի դասավանդման մեթոդիկային, հայ գրականության պատմությանը վերաբերող մի շարք աշխատությունների։ Էդիլյանը եղել է առաջին մանկավարժ հոգեբանը, ով Հայաստանում դրել է հոգեբանական գիտական մտքի էքսպերիմենտալ (փորձառական) ուսումնասիրությունների հիմքերը, կազմակերպել է հոգեբանության կաբինետ ու գիտական լաբորատորիա և զբաղվել հոգեկանի ուսումնասիրմամբ ու մեկնաբանմամբ։

1937 թվականին Գուրգեն Էդիլյանը դարձել է բռնաճնշումների զոհ և աքսորվել։

Մահացել է 1942թ. հունվարի 18–ին աքսորավայրում՝ մերձբայկալյան Տայշետ բնակավայրի մոտ:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Արսեն Ամիրյան փողոցը՝ (սկսվում է Հանրապետության հրապարակից, հասնում՝ Սարյան փողոց) անվանափոխել Պապ թագավորի անվամբ՝ «Պապ թագավորի փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու «Ազգային առաջընթաց» խմբակցության անդամ Հայկ Գրիգորյան:

Կենսագրական տվյալներ

Հայոց պատմության մեջ ամենաերիտասարդ թագավորներից մեկը՝ Պապը, իր կարճաժամկետ գահակալության ընթացքում հասցրեց այնքան և այնպես գործել, որ այսօր արդեն նրա անունը դասվում է հայոց ամենանշանավորների շարքում:

Նա նորարար էր, ու ինչպես պատահում է բոլոր նորարարների հետ, նրան էլ շատերը չընդունեցին, չսիրեցին: Պապը դառնում է հայոց թագավոր դեռևս անչափահաս տարիքում՝ 368 թվականին: Նա Արշակունիների թագավորական տոհմի թվով 14-րդ գահակալն էր: Կառավարել է ընդամենը 6 տարի: Պապի առաջին խոշոր ձեռքբերումն Արշակունյաց հարստության փրկությունն էր: Արշակի մահից հետո թագավորությունն անմխիթար վիճակում էր, Շապուհը միտք ուներ վերացնել Արշակունիներին և ահա 3 հաղթական պատերազմ. Ատրպատականի, Ձիրավի և Գանձակի ճակատամարտերում գրանցած հաղթանակների արդյունքում Պապը կարողացավ ավարտին հասցնել դեռևս 364 թվականին սկիզբ առած պայքարը՝ հանուն ազատության: 371-ի գարնանը Ձիրավի ճակատամարտում Պապը պիտի դիմագրավեր մեծաքանակ պարսկական զորքին: Նա ցանկանում էր ինքը ղեկավարել մարտը, սակայն նրանք արգելում են՝ պատճառաբանելով, որ նրա կյանքի համար պատասխանատու են Վաղես կայսրի առաջ:

Պապ թագավորն ու Ներսես կաթողիկոսը մարտին հետևում են մոտակայքում գտնվող Նպատ լեռից: Սակայն  մարտի ամենակատաղի պահին թագավորը նետվում է կռվի, միայն Մուշեղ սպարապետին է շուտով հաջողվում դուրս բերել նրան մարտի դաշտից: Հայերը հաղթանակ են տանում, ինչն էլ հանգեցնում է պարսկական և հռոմեական կողմերի միջև նոր ռազմադադարի կնքման:

Պապը թագավորության ամբողջականության մարտիկ էր, ուստի նրա առաջին ներքաղաքական քայլն է լինում անջատված նախարարությունները երկրին միացնելը, այդպիսով նա վերականգնեց Մեծ Հայքի տարածքային երբեմնի ամբողջականությունը: Ի դեպ, Պապը Արշակունիների 3-րդ և վերջին գահակալն էր, ում հաջողվեց դա իրագործել:

Աշխարհաքաղաքական իրավիճակից ելնելով և երկրի ինքնավարությւոնը ամրապնդելու նպատակով Պապը, Մուշեղ սպարապետի օգնությամբ, կազմավորում է 90.000-անոց հզոր, մարտունակ բանակ: Հարկ է նշել, որ նրա գահակալման պահին հայկական բանակի թիվը կազմում էր 10.000: Հաջորդ հատկանշական քայլն էր եկեղեցապատկան մեծաթիվ հողերի կրճատումն էր. երիտասարդ ու համարձակ ղեկավարը եկեղեցապատկան 7 հողամասերից 5-ը դարձնում է արքունիքի սեփականություն: Նա նաև կրճատեց վանականների թիվը, նրանցից շատերին պարտադրեց անցնել զինվորական ծառայություն: Պապը հանձն առավ փակել կուսանոցները՝ ի նպաստ բնակչության թվի ավելացման:

Պապի օրոք հայ եկեղեցին անկախություն ձեռք բերեց, և Ներսեսին հաջորդող կաթողիկոսները այլևս օծվում էին Հայաստանում, ոչ թե Կեսարիայում, ինչպես դա տեղի էր ունենում Պապից առաջ:

Իր գահակալության հատկապես վերջին տարիներին Պապը, որը իր նախորդների համեմատությամբ շատ ավելի չեզոք արտաքին քաղաքականություն էր վարում, սկսում է լիարժեք ինքնավար քաղաքականություն տանել՝ չծառայելով Հռոմեական կայսրությանը. նա դիվանագիտորեն դուրս է բերում Հայաստանից հռոմեական կայազորը:

Այս ամենն իհարկե չէր կարող անհետևանք մնալ, արդյունքում Վաղես կայսրին սուտ  լուրեր են հասցնում Պապի գործունեության մասին և վերջինս Պապին հրավիրում է Տարսոն. տեղի հայ պաշտոնյաները զգուշացնում են նրան, որ Վաղեսն այլևս թույլ չի տալու հայոց թագավորին վերադառնալ հայրենիք: Նույն օրվա գիշերը Պապը իր թիկնազորով ճեղքում է քաղաքի պաշտպանությունն ու հասնում Հայաստան: 374 թվականին Պապ թագավորը դավադրաբար սպանվում է հռոմեացիների կողմից խնջույքի ամենաթեժ պահին:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 2-րդ փողոցն (զուգահեռ է 1-ին փողոցին) անվանակոչել հայ կաթոլիկ եկեղեցական գործիչ, հայագետ, Մխիթարյան միաբանության հիմնադիր Մխիթար Սեբաստացու անվամբ՝ «Մխիթար Սեբաստացու փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝  Երևան քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հայկ Միրզոյան

Երևան քաղաքի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Քրիստինե Վարդանյան

Կենսագրական տվյալներ

Մխիթար (Մանուկ) Սեբաստացին ծնվել է 1676 թվականի փետրվարի 7-ին, Սեբաստիայում։ Դեռ վաղ տարիքից Մանուկը երազել է դառնալ քահանա։ Նա գտնում է մի ընկեր, որի հետ փախչում են դեպի լեռները, որտեղ ապրում են որպես ճգնավորներ։ Մանուկի ծնողները գտնում են նրանց և նրան տուն տանում։ Այս պատահարի մասին տեղեկանալով` մոտակա վանքի` Սուրբ Նշանի վանահայրը, Մանուկին առաջարկում է վանքում հասարակական աշխատանքներ կատարել, ինչը նորից մերժվում է ծնողների կողմից։ Նա սկսում է այցելել հարևան ընտանիքներից մեկի տուն, որտեղ մի մայր իր երկու դուստրերի հետ ապրում էր վանականի կյանքով։ Նրա այցելությունների նպատակը նույն տանը ապրող քահանայի հետ զրուցելն էր, ով իրեն շատ բան է սովորեցնում վանական կյանքի մասին։ 1691թ. Մանուկը վերջապես թույլտվություն է ստանում իր ծնողներից վանքում աշխատելու համար և շուտով ստանում սարկավագի աստիճան։ Հենց այդ ժամանակ նա իր անունը փոխում է՝ դնելով Մխիթար։ Տեսնելով, որ վանական կյանքի մակարդակը նախորդ դարերին եղած պատերազմների արդյունքում հազարավոր վանքերի փլուզման պատճառով բավականին ցածր էր, Մխիթարը սկսում է որոնել կրթություն` ճշմարիտ հոգևոր կյանքի մասին։ Սովորելով կաթոլիկության մասին` Մխիթարը որոշում է, որ իր փնտրած պատասխանները ստանալու լավագույն վայրը Հռոմն է։

Հասնելով Հալեպ, Մխիթարը դառնում է մի կաթողիկոսի աշակերտ, ով իրեն ծանոթացրել է մարդկանց քրիստոնեացման միաբանությանը։ Մխիթարը որոշում է միանալ այդ միաբանությանը, սակայն նա հիվանդանում է դեղնախտով և ի վիճակի չի լինում շարունակել ճանապարհը։ Նա նաև ստանում է Հայաստանի վարդապետներից մերժում, քանի որ նրանք հաշտ չէին արևմտյան վարդապետության հետ։ Այսպիսով` նրան ստիպում են ոտաբոբիկ վերադառնալ տուն։

Մխիթար Սեբաստացին սովորել է Սեբաստիայի Սբ. Նշան, ապա՝ Էջմիածնի, Սևանի, Կարինի վանքերում։ 1693թ. մեկնել է Բերիա (այժմ՝ Հալեպ)։ 1696թ. ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա, 1699թ.՝ ստացել վարդապետական գավազան։ 1701թ. Կոստանդնուպոլսում հիմնադրել է միաբանություն։ 1705թ. Հռոմի իշխանություններից ձեռք բերելով վանք հիմնելու համաձայնություն՝ 1706թ. Վենետիկին ենթակա Հունաստանի Մեթոն բերդաքաղաքում ձեռնամուխ է եղել վանքի կառուցմանը։

Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնել է եկեղեցի Կոստանդնուպոլսում, որի օրինակով էլ մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնել է Մխիթարյան միաբանությունը։ 1712թ. Հռոմի պապը Սեբաստացուն շնորհել է աբբահոր կոչում։ Խուսափելով թուրքական հարձակումներից՝ 1715թ. միաբանությունը տեղափոխվել է Վենետիկ։

1717թ. Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը։ Այստեղ Սեբաստացին կառուցել է եկեղեցի, բացել դպրոց, պատրաստել է միաբան-գործիչներ։ Սբ. Ղազարում նա զբաղվել է մատենագիտական աշխատանքով, ղեկավարել իր սաների բանասիրական հետազոտական աշխատանքները, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր։ Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը։

Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն։ Սեբաստացու մահվանից հետո միաբանությունը, ի պատիվ նրա, կոչվել է Մխիթարյան։ Դեռևս կենդանության օրոք նրան մեծարել են Երկրորդ Լուսավորիչ ազգիս, Երկրորդ Մեսրոպ և այլ պատվանուններով։

Մխիթար Սեբաստացին մահացել է 1749թ. ապրիլի 27-ին, Վենետիկում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Սիլիկյան թաղամասի 1-ին փողոցն (սկսվում է Սիլիկյան հին խճուղուց, հասնում մինչև հ.89/1 հասցեի հարակից տարածք) անվանակոչել գրող, բանաստեղծ, արձակագիր Կոստան Զարյանի անվամբ` «Կոստան Զարյան փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի քաղաքապետարան

Կենսագրական տվյալներ

Հայ գրող, բանաստեղծ, արձակագիր, արվեստաբան, գրականագետ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ Կոստան Զարյանը ծնվել է 1885թ. փետրվարի 2-ին,  Շամախի քաղաքում (Ռուսական կայսրություն)։

1890թ.՝ հոր մահվանից հետո, ընտանիքը տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ Կոստանն ընդունվել է ռուսական գիմնազիա։ Այնուհետև ավագ եղբայրը նրան տարել է Փարիզ, տեղավորել Սեն-Ժերմեն քոլեջում, որն ավարտելուց հետո Կոստան Զարյանն ապրել է Կովկասում և մեկնել Բելգիա` ուսումը շարունակելու նպատակով։ Բելգիայում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։

1910-1913թթ. Զարյանն ապրել է Վենետիկում, որտեղ էլ Մխիթարյան միաբանների մոտ սովորել է հայերեն։

Առաջին գիրքը՝ «Երեք երգերը» գրվել է իտալերեն (նույնը հայերեն լեզվով լույս է տեսել 1931 թվականին)։

1914թ., երբ Պոլսում Հեթանոսական շարժմանն էին ներգրավված հայտնի մտավորականներ, Կոստան Զարյանը` Դանիել Վարուժանի, Հակոբ Օշականի, Գեղամ Բարսեղյանի և Ահարոն Տատուրյանի հետ միասին, հիմնել է «Մեհեան» հանդեսը, որը լույս է տեսել 7 համարով՝ 1914թ. հունվարից մինչև հուլիս։

1922թ. Պոլսում լույս է տեսել Զարյանի հայերեն լեզվով առաջին գիրքը՝ «Օրերի պսակը», իսկ աշնանը Զարյանն ընտանիքով հաստատվել է Երևանում։

1922-1924թթ. համեմատական գրականության պատմություն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում, սակայն 1924թ. կրկին մեկնել է Եվրոպա։

1925թ. Փարիզում հիմնել և խմբագրել է արվեստի, գրականության և փիլիսոփայության «Բաբելոնի աշտարակ» ամսագիրը (ֆրանսերեն), ապա մեկնել է Իտալիա։ Բոստոնի «Հայրենիք» ամսագրում լույս են տեսել նրա «Անցորդը և իր ճամփան» (1926-1928), «Բանկոոպը և մամութի ոսկորները» (1931-1933), «Երկիրներ և Աստվածներ» (1935-1938), «Կղզին և մի մարդ» (1955 թվական) գործերը։

1944-1946թթ. հայագիտություն է դասավանդել Նյու Յորքի Կոլումբիա համալսարանում։ 

1946թթ. Նյու Յորքում հիմնել և խմբագրել է «Հայկական քառամսյակ» անգլերեն հանդեսը։

1952-1954թթ. արվեստի պատմություն է դասավանդել Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում:

1961թ. ներգաղթել է Հայաստան:

Կ. Զարյանի մի շարք բանաստեղծությունների հիման վրա Տիգրան Մանսուրյանը ստեղծել է վոկալային երաժշտություն:

Կոստան Զարյանը մահացել է 1969թ. դեկտեմբերի 11-ին, Երևանում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանի Դավթաշենի 4-րդ փողոցն (սկսվում է Դավթաշենի 4-րդ փողոցի հ.1 հասցեի հարակից տարածքից, հատելով Դավթաշենի 1-ին, Պարիս Հերունու և Անդրանիկ Իոսիֆյան փողոցները, հասնում Եղվարդի խճուղի) անվանակոչել ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Հենրիկ Սիրավյանի անվամբ՝ «Հենրիկ Սիրավյան փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր»  խմբակցության անդամ Նուարդ Վարդանյան

Կենսագրական տվյալներ

Հենրիկ Սիրավյանը ծնվել է 1928 թվականի դեկտեբերի 18-ին, Երևանում։

1948 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1954 թվականին՝ Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտի գեղանկարչության բաժինը:

1954 թվականից մասնակցել է հանրապետական, անդրկովկասյան, համամիութենական և միջազգային ցուցահանդեսների (Պորտուգալիա, Դանիա, Արգենտինա, Ֆրանսիա, Ավստրիա, Իտալիա):

1954-1955 թվականներին Լիդիա Դուռնովոյի գլխավորությամբ նկարիչների խմբի հետ մասնակցել է Էջմիածնի Մայր Տաճարի որմնանկարների վերականգնման աշխատանքներին:

1956 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ:

1958-1966 թվականներին աշխատել է Մարտիրոս Սարյանի արվեստանոցում, նրա էսքիզներով իրականացրել «Հայաստան» ապակե նկարը (1965), Սունդուկյանի անվան թատրոնի ճեմասրահի «Հայաստան» պաննոն (1966), Հայֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճի ճեմասրահում՝ «Հայաստան» եռամաս վիտրաժը։

1962 թվականին արժանացել է մրցանակի համամիութենական երիտասարդական ցուցահանդեսում (Մոսկվա)՝ Լավինիա Բաժբեուկ-Մելիքյանի դիմանկարների համար:

1967 թվականին նկարիչ Հակոբ Հակոբյանի հետ կատարել է «Հայաստան» պաննոն Դամասկոսի միջազգային տոնավաճառի Հայաստանի տաղավարի համար: 1968 թվականին՝ Պաննո Բրազիլիայի (Ռիո դե Ժանեյրո) տոնավաճառի Հայաստանի տաղավարի համար:

1969 թվականին արժանացել է մրցանակի «Պիոներ» մանկական ամսագրի լավագույն նկարչական ձևավորման համար:

1975 թվականին մասնակցել է հինգ նկարիչների ցուցահանդեսի Չեխոսլովակիայի Պրահա քաղաքում:

1977 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր նկարչի կոչմանը: 1978 թվականին՝ Հայկական ԽՍՀ-ի Գերագույն խորհրդի պատվոգրի: 1982 թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ԱԱՊ-ի 50-ամյակին նվիրված հոբելյանական շքանշանով:

1993 թվականին անհատական ցուցահանդես է կազմակերպել Երևանում` նկարչի տանը:

Սիրավյանի արվեստին բնորոշ են պատկերի պայմանական ընդհանրացումը, նուրբ քնարականությունը, գուներանգների և կոմպոզիցիայի ներդաշնակումն ու կերպարների վառ արտահայտչականությունը։

Հենրիկ Սիրավյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարանում, Սանկտ Պետերբուրգի, Կիևի և այլ քաղաքների մասնավոր հավաքածուներում։

Հենրիկ Սիրավյանը մահացել է 2001 թվականի մարտի 16-ին, Երևանում։

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի Կարապետ Ուլնեցու փողոցից սկսվող և գերեզմանատան հարակից տարածքով մինչև Էզրաս Հասրաթյան փողոց հասնող ճանապարհահատվածն անվանակոչել վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Համլետ Թամազյանի անվամբ՝ «Համլետ Թամազյան փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր»  խմբակցության անդամ Նուարդ Վարդանյան

Կենսագրական տվյալներ

Համլետ Թամազյանը ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 1-ին, Թումանյանի շրջանի Ուզունլար (այժմ` Օձուն) գյուղում։

Ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի անվան հ.41 հիմնական դպրոցը, 1966-1972 թվականներին սովորել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում։ 

1971-1972 թվականներին եղել է Երևանի № 2 բուժմիավորման բուժակ, 1972-1973 թվականներին` Ալավերդիի Կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցի վիրաբույժ։ 1973-1978 թվականներին գլխավորել է Ախթալայի շրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժության բաժանմունքը` միաժամանակ 1977 թվականից եղել է վիրաբուժության գծով շրջանի գլխավոր մասնագետ։ 1978 թվականի հոկտեմբերին ՀԽՍՀ ԱՆ ուղեգրով Թամազյանը մեկնել է Ալժիրի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն։ 1978-1980 թվականներին եղել է Ալժիրի Սուկ-Ախրասի քաղաքի հիվանդանոցի գլխավոր վիրաբույժ։ 1983 թվականին ակադեմիկոս Ա.Լ. Միքայելյանի հրավերով տեղափոխվել է աշխատելու ԽՍՀՄ Բժշկական գիտությունների Ակադեմիայի վիրաբուժության Համամիութենական գիտական կենտրոնի (ՎՀԳԿ) երևանյան մասնաճյուղում: Մինչև 1987 թվականը եղել է ԽՍՀՄ ԲԳԱ վիրաբուժության Համամիութենական գիտական կենտրոնի (ՎՀԳԿ) երևանյան մասնաճյուղի վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ, առաջատար գիտաշխատող, 1991 թվականից՝ «Հովհաննես Թումանյան» բարեգործական միության համանախագահ, 1991 թվականից՝ «Բանբեր Հայաստանի վիրաբուժության» հանդեսի գլխավոր խմբագիր, 1993-2000 թվականներին՝ Միքայելյանի անվան վիրաբուժական ինստիտուտի տնօրեն, 1994 թվականից` Առողջապահության ազգային ինստիտուտի վիրաբուժական նեղ մասնագիտությունների ամբիոնի վարիչ, նույն թվականից՝ Հայաստանի վիրաբույժների միության համանախագահ, 1998 թվականից՝ «Մանես» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր, 1993 թվականից՝ Ֆրանսիայի հայ բժիշկների միության անդամ (UMAF), Ռուսաստանի վիրաբույժների միության անդամ, 1994 թվականից՝ բռնցքամարտի միջազգային ֆեդերացիայի բժշկական հանձնաժողովի անդամ և Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի բժշկական հանձնաժողովի նախագահ, 1996 թվականից՝ Մխիթար Հերացու անվան ԵՊԲՀ վիրաբուժական մասնագիտական գիտական խորհրդի անդամ, 1996 թվականից՝ Էնդոսկոպիկ վիրաբուժության հայկական ընկերության իսկական անդամ, 1997 թվականից՝ Վնասվածքաբանության և անհետաձգելի վիրաբուժական բժշկական օգնության Եվրոպական միության անդամ, 1997 թվականից՝ Վրաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ, 1997 թվականից՝ «Երկիր Նաիրի» բարեգործական կազմակերպության պատվավոր անդամ, 1998 թվականից՝ ՀՀ ԱՆ վիրաբուժության Արտոնագրային հանձնաժողովի անդամ, 1998 թվականից՝ Հայաստանի փոխպատվաստաբանների (տրանսպլանտոլոգների) միության նախագահ, 2001 թվականից՝ վերաձևավորված «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ-ի ղեկավար։ 

2003-2007 թվականներին եղել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր, սոցիալական, առողջապահական, բնապահպանական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2007 թվականից՝ Կենսոլորտի (էկոլոգիայի), արվեստի և ճարտարապետության Միջազգային ակադեմիայի UNIECOFOR LLC իսկական անդամ (ակադեմիկոս), 2007 թվականից՝ «Լոռվա ձոր» հասարակական կազմակերպության ղեկավար անդամ:

2012 թվականին Օձուն գյուղում տեղադրվել է Համլետ Թամազյանի կիսանդրին (քանդակագործ` Սևո (Սարգիս Ղարիբյան))։

Օձունի բժշկական ամբուլատորիան և փողոցներից մեկը կրում են Համլետ Թամազյանի անունը։

«Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ-ի առաջին հարկում գործում է թանգարան, որտեղ ցուցադրվում են Թամազյանի մասին պատմող գրքեր, լուսանկարներ, նրա անձնական իրերը։

«Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ-ի բակում տեղադրվել է Համլետ Թամազյանի կիսանդրին (ճարտարապետ` Արմեն Թադևոսյան, քանդակագործներ` Յուրի և Դավիթ Մինասյաններ):

Հ. Թամազյանը պարգևատրվել է մի շարք մեդալներով և շքանշաններով, արժանացել է Ալավերդի քաղաքի և Օձունի պատվավոր քաղաքացի կոչմանը:

Հեղինակ է 231 գիտական աշխատանքների, այդ թվում 12 մենագրությունների։ Նրա ղեկավարությամբ իրականցվել ու պաշտպանվել է 8 դոկտորական և 37 թեկնածուական ատենախոսություն։

Համլետ Թամազյանը մահացել է 2011թ. փետրվարի 28-ին:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Նոր Արեշի 4-րդ փողոցն (սկսվում է Նոր Արեշի 3-րդ փողոցից, հատելով 5-րդ, 11-րդ և Էրեբունու փողոցները, ընդհատվում է, ապա Նոր Արեշի 15-րդ փողոցից շարունակվում, հասնում 17-րդ փողոց) անվանակոչել նկարիչ Էդուարդ Աբաջյանի անվամբ՝ «Էդուարդ Աբաջյան փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝ Երևանի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր»  խմբակցության անդամ Նուարդ Վարդանյան

Կենսագրական տվյալներ

Էդուարդ Աբաջյանը ծնվել է 1941 թվականի փետրվարի 21-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի):

1956 թվականին ավարտել է Լենինականի գեղանկարչական դպրոցը, 1963 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1969 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։

Ստեղծել է կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ, բնանկարներ, խորհրդանշական պատկերներ։

Նրա գործերից են՝ «Սերունդ» (1981 թվական, կոմպոզիցիա), «Ժոկեյներ» (1981 թվական, կոմպոզիցիա, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա), «Շուշիի աղվեսը» (1997 թվական, Նաիրա Սահակյանի դիմանկարը), «Զարթոնք», (Ջերմուկի պատկերասրահ (ՀԱՊ-ի մասնաճյուղ)), «Արարատյան դաշտի առավոտը» (2002), «Լճակ» (2003 թվական, բնանկարներ), «Ժամանակի մեքենա» (2003 թվական, խորհրդանշական պատկեր):

Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1996, 2003, 2012)։

Աշխատանքները գտնվում են անհատական հավաքածուներում Ֆրանսիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Թուրքիայում, Ֆինլանդիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ռուսաստանում, Բուլղարիայում, Լեհաստանում։ 

Էդուարդ Աբաջյանը մահացել է 2016թ. մարտի 30-ին, Երևանում:

Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 29-ի N2387-Ն որոշման 17-րդ կետը՝ առաջարկվում է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Նոր Արեշի 4-րդ փողոցն (սկսվում է Նոր Արեշի 3-րդ փողոցից, հատելով 5-րդ, 11-րդ և Էրեբունու փողոցները, ընդհատվում է, ապա Նոր Արեշի 15-րդ փողոցից շարունակվում, հասնում 17-րդ փողոց) անվանակոչել նկարիչ Էդուարդ Աբաջյանի անվամբ՝ «Էդուարդ Աբաջյան փողոց»։

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանի Դավթաշենի 9-րդ փողոցն (զուգահեռ է Ազատ Շերենցի փողոցին, հասնում է Դավթաշենի կամրջի տարածք) անվանակոչել գեղանկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Գրիգոր Խանջյանի անվամբ՝ «Գրիգոր Խանջյան փողոց»:

Նախագծի հեղինակ՝  Երևանի ավագանու «Քաղաքացիական պայմանագիր»  խմբակցության անդամ Նուարդ Վարդանյան

Կենսագրական տվյալներ

Գրիգոր Խանջյանը ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 29-ին, Երևանում։

1945 թվականին Փանոս Թերլեմեզյանի անվան նկարչական ուսումնարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտ (1945-1951թթ.), որտեղ ուսանել է Արա Բեքարյանի և Էդուարդ Իսաբեկյանի մոտ։ 1951 թվականից մտել է ստեղծագործական ասպարեզ և 1953 թվականին անդամագրվել է Հայկական ԽՍՀ նկարիչների միությանը և ընտրվել միության ղեկավարման անդամ։ 

1961 թվականին Գրիգոր Խանջյանն արժանացել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր նկարչի կոչմանը, իսկ 1963 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստական ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 

1963 թվականին ճանաչվել է Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ և ընտրվել ԽՍՀՄ նկարիչների միության ղեկավարման անդամ։ 1967 թվականին արժանացել է Հայաստանի ԽՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչմանը, իսկ 1969 թվականին, Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի նկարազարդման համար, պարգևատրվել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակով։ 

Վաստակաշատ նկարիչը 1973 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստական ակադեմիայի իսկական անդամ, իսկ 1975 թվականին՝ Հայաստանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր և նախագահության անդամ։ 1982 թվականին ընտրվել է Հայաստանի ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, ապա ակադեմիկոս։ 

1983 թվականին արժանացել է Խորհրդային Միության ժողովրդական նկարչի պատվավոր կոչմանը, 1991 թվականից՝ Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ 

Գեղանկարչության ժանրում հանդես է եկել թեմատիկ կտավներով, բնանկարներով, դիմանկարներով ու նատյուրմորտներով, բոլորն էլ մատուցելով գունային նրբերանգ ներկապնակի միջոցով։ Նրա ստեղծած կտավների թվին են պատկանում գյուղական կյանքն ու աշխատանքային առօրյան պատկերող «Սևանի ձկնորսները» (1956թ.), «Երևանի կառուցողները» (1960թ.) կտավները։ Բնանկարները մոնումենտալ են՝ «Գառնի», 1962թ., իսկ դիմանկարներում պատկերված է բնորդների հարուստ ներաշխարհը։ Նկարազարդել է Հովհաննես Թումանյանի «Լոռեցի Սաքոն» (1956թ.), Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» (1958թ.), Գևորգ Էմինի «Բալլադ ձկնորսի մասին» (1970թ.), «Սասունցիների պարը» (1975թ.) գրքերը, Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» (1963-1965թթ.) պոեմը։ Ընդլայնել է հայ կերպարվեստի կիրառման շրջանակները, մտնելով մոնումենտալ արվեստի այնպիսի բնագավառներ, որպիսիք են՝ գոբելենային (գորգանկարչություն) արվեստը, փայտարվեստը, որմնանկարչությունը։ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա-ի պատվերով ստեղծել է թեմատիկ գորգանկարներ, որոնցից են «Իջման տեսիլք» (1977թ.), «Հայոց այբուբեն» (1981թ.), «Վարդանանք» (1983թ.) և «Վերածնված Հայաստան» (1994թ.) մեծամասշտաբ և բազմաֆիգուր գոբելենները։ 

Գրիգոր Խանջյանը մահացել է 2000 թվականի ապրիլի 19-ին, Երևանում:

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Տիտոգրադյան փողոցն (սկսվում է Այվազովսկու փողոցի կենտրոնական հատվածից, հասնում Խաղաղ Դոնի փողոց) անվանակոչել Պոդգորիցա անվամբ՝ «Պոդգորիցայի փողոց»։

Նախագծի հեղինակ՝ Երևանի քաղաքապետարան։

Տվյալներ

Պոդգորիցան հիմնադրվել է հին ժամանակներում՝ որպես հռոմեական բնակավայր Բիրզիմինիում, որը հետագայում հայտնի դարձավ Ռիբնիցա անունով։ 15-րդ դարից քաղաքը կոչվում է Պոդգորիցա՝ «լեռան տակ գտնվող» նշանակությամբ։

1878 թվականին քաղաքը վերադարձվել է Չեռնոգորիային։ 1945 թվականին դարձել է Չեռնոգորիայի մայրաքաղաքը, իսկ 1952–1992 թվականներին կոչվել է Տիտոգրադ։

1992 թվականին վերականգնվել է Պոդգորիցա անվանումը։

Երևանը և Պոդգորիցան (նախկին անվանումը՝ Տիտոգրադ) քույր քաղաքներ են դեռևս 1974 թվականից։ Ներկայումս Երևանի և Պոդգորիցայի միջև նախատեսվում է ստորագրել համագործակցության նոր համաձայնագիր, որի նախագիծը համաձայնեցվել է շահագրգիռ գերատեսչությունների հետ։

Դեռևս 1984 թվականին Երևանի Էրեբունի բնակելի զանգվածի 4-րդ փողոցը վերանվանվել է «Տիտոգրադյան» անվամբ։

Հարցի վերաբերյալ առկա է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության դրական դիրքորոշումը։

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Տիտոգրադը եղել է Չեռնոգորիայի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաքը Հարավսլավիայի կազմում (1946–1992 թթ.), իսկ ներկայումս անկախ Չեռնոգորիայի մայրաքաղաքը կրում է Պոդգորիցա անվանումը, և հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 2-ի N 2387-Ն որոշման 16-րդ կետը՝ առաջարկվում է Տիտոգրադյան փողոցն անվանափոխել Պոդգորիցայի փողոց։

Առաջարկվում է Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանի Դավթաշենի 1-ին փողոցը (սկսվում է հ.2/3 հասցեի հարակից տարածքից, հասնում Դավթաշենի 10-րդ փողոց)՝ նրբանցքներով անվանակոչել ազատամարտիկ, ռազմական գործիչ Արսեն Հակոբյանի անվամբ՝ «Արսեն Հակոբյան փողոց», «Արսեն Հակոբյան փողոց, 1-ին նրբանցք» (սկսվում է Դավթաշենի 1-ին փողոցից, Դավթաշենի 5-րդ փողոցի մոտով հասնում այգիներ), «Արսեն Հակոբյան փողոց, 2-րդ նրբանցք» (զուգահեռ է Դավթաշենի 1-ին փողոցի 1-ին նրբանցքին):

Նախագծի հեղինակ՝ Երևանի ավագանու «Հանրապետություն» խմբակցության ղեկավար Անի Խաչատրյան, խմբակցության անդամներ՝ Գոհար Բալդրյան, Արմեն Մկրտչյան, Հարություն Մանվելյան:

Կենսագրական տվյալներ

Ծնվել է 1962 թվականին ք. Երևանում։

1969–1979 թվականներին սովորել է № 93 միջնակարգ դպրոցում։

1980–1982 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո անցել է աշխատանքի (Պրոֆտեխուսում), ապա գործուղվել է արտադրական միավորումում որպես վարորդ։

1989 թվականին անդամագրվել է Արցախյան շարժմանը և մեկնել է մարտի դաշտ։

1988թ.-ից մասնակցել է Արցախյան շարժմանը։ 

1990 թվականի հուլիսին գրանցվել է «Սասունցի Դավիթ» կամավորական ջոկատում։ Մասնակցել է Երասխավանի, Նոյեմբերյանի, Իջևանի, Կարմիրի, Գորիսի, սահմանամերձ գոտիներում ընդհացող պաշտպանական մարտերին։  1991 թվականի ապրիլից մասնակցել է ԼՂՀ պաշտպանությանը։ Մասնակցել է Հադրությի, Ասկերանի, Մարտակերտի, Ստեփանակերտի շրջանների  պաշտպանությանը։

1992 թվականի հունվարից մասնակցել է Քարվաճառի, Մարտունու, Դաշուշենի, Իշխանաձորի, Հորադիզի, Ջրականի, Լաչինի, Լելե-Թեփեի, Քիրվայի, Լաչինի ազատագրման մարտերին։ 1992 թվականի մայիսի 21-ից հունիսի 10-ը մասնակցել է    Լաչին–Դռնոց = 1 (Դռնոց) հատվածում մարտական գործողություններին։  

1992 թվականի հունիսի 18-ից մասնակցել է Քելբաջարի, Մարտակերտի, Աղդամի շրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 

1992 թվականի հունիսի 18-ից մասնակցել է Մարտակերտի պաշտպանությանը։

1992 թվականի հուլիսի 3-ին զոհվել է Մարտակերտ–Մատաղիս պաշտպանական գոտում։                                                

Հուղարկավորվել է Հաղարծնի քաղաքային գերեզմանատանը։

1994թ-ին ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի նախագահական հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» I աստիճանի, 1996թ-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» II-րդ աստիճանի շքանշաններով: