Ջրի խնայողության համապարփակ փաթեթ

Բնապահպանություն

23-07-2019

ՀՄ

Հ. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Առաջարկներ՝ 1

Քվեարկողներ

Առաջարկ

Աշխարհի խմելու ջրի պաշարները անսահման չեն: Մոլորակի բնակչությունը աճում է, դրա հետ մեկտեղ ավելանում է խմելու եւ ոռոգման ջրի պահանջարկը: Ըստ Ջրային ռեսուրսների խմբի (Water Resources Group)` 2050 թ. աշխարհի բնակչությունը կլինի 9 միլիարդ մարդ, որից 4 միլիարդը ապրելու է ջրային քրոնիկական դեֆիցիտի շրջաններում: Այսինքն, ջուրը կդառնա աշխարհի ամենաթանկ ռեսուրսը: Աշխարհում յուրաքանչյուր տարի մոտ երկու միլիոն երեխա է մահանում ջրի անբավարարությունից: Զարգացող երկրներում բնակչության գրեթե 50 տոկոսը անընդհատ տառապում է հիվանդություններից, որոնք առաջանում են, այսպես կոչված, «ջրային սովից»: Բացի այդ մարդկային կորուստներից, ջրի մատակարարման ճգնաժամը շատ երկրներում արգելակում է տնտեսական աճը: Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում Պարսից ծոցի երկրները նախատեսում են ներդնել շուրջ 100 մլրդ դոլար` հետագայում իրենց բնակչությանը ջրի պաշարներով ապահովելու համար: Այսպիսով, Քաթարը հայտարարել է 2017 թվականին ջրի յոթօրյա պաշարների պահպանման համար նախատեսված ռեզերվուարների շինարարության համար 900 մլն դոլար հատկացնելու մասին: Ավելին, Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի երկրները համաձայնել են կառուցել 10,5 մլրդ դոլար արժողությամբ խողովակաշարը, որը ունի մոտ 2000 կմ երկարություն և կապում է Պարսից ծոցի երկրները իրար հետ: Նախագիծը ներառում էր նաեւ Օմանում երկու աղազատիչ կայանների կառուցումը `500 միլիոն խորանարդ մետր ջրի արտադրության համար, որով, խողովակաշարի օգնությամբ, կապահովվեն Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի շրջանները, որոնք աղազատված ջրի մեծ կարիք ունեն:

Հայաստանում ստորերկրյա ջրերի պաշարները կազմում են շուրջ 3 միլիարդ խորանարդ մետր, որոնց մեծ մասը կենտրոնացած է Արարատյան դաշտի արտեզյան համակարգում: Լճերի կուտակված ջուրը (չհաշված Սեւանը) կազմում է մոտավորապես 300 մլն խորանարդ մետր, ջրամբարներում ` մոտ 1 մլրդ խորանարդ մետր: Սեւանի ջրային պաշարները հասնում են 35 միլիարդ խորանարդ մետրի: Սևանը հանդիսանում է Հայաստանի խոշորագույն ջրային ավազանը: Սեւանա լիճը Հայաստանում խմելու ջրի միակ խոշորագույն երաշխավորված աղբյուրն է: Արարատյան դաշտը ոռոգող ջրանցքների մեծ մասը, ինչպես նաեւ Հրազդանի կասկադի բոլոր 6 կայանները, ապահովվում են միայն Սեւանա լճի ջրերով:

Որոշ փորձագետների գնահատականներով, 2030-2040 թվականներին կլիմայի տաքացման եւ տեղումների նվազման պատճառով Հայաստանի ջրային պաշարները կկրճատվեն 20-25%ով: Ընդհանուր առմամբ, վերջին 10 տարիների ընթացքում Հայաստանում ջրի սպառումը զգալիորեն աճել է: Եթե ​​2000 թվականին այդ ցուցանիշը 1.8 միլիարդ խորանարդ մետր էր, ապա հիմա այն հասել է տարում 3 միլիարդ խորանարդ մետրի: Ավելին, սպառման աճը հիմնականում կապված է ջրի տեղափոխման կորուստների հետ: Այսպիսով, 2008 թ. պաշտոնական վիճակագրության համաձայն, տեղափոխման կորուստները կազմել են 32% 2002 թ. 25%ի փոխարեն: Ստացվում է, որ ճանապարհների վրա մենք տարեկան կորցնում ենք մոտ 1 մլրդ խորանարդ մետր քաղցրահամ ջուր: Եթե ​​մոտակա 10 տարիներին լուրջ փոփոխություններ չկատարվեն ջրի տեղափոխման համակարգում, ապա Հայաստանում ջրի խնդիրը կխորանա:

Լուծում

Հայաստանի մշակույթի մեջ ջուրն ու, հատկապես, խմելու շատրվանները մեծ նշանակություն ունեն: Մենք դրանք կոչում ենք պուլպուլակ: Բառի ծագումը եւ իմաստը շատ պարզ են: Պուլպուլակ բառը գալիս է ցայտաղբյուրից դուրս եկող ջրի յուրօրինակ  ձայնից, իսկ «ակ» բառը հայերեն նշանակում է «աղբյուր»: Մայրաքաղաքում, ըստ քաղաքապետարանի, 2172 պուլպուլակ կա: Ամենաշատ ցայտաղբյուրներ կան Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում. վերջիններիս քանակը 346 է: Այնուհետեւ Շենգավիթ թաղամասը` 304: Նոր Նորքում կա 292, Աջափնյակում 271, Կենտրոնում 260, Էրեբունիում 208 պուլպուլակ, Արաբկիրում շատ ավելի քիչ՝ ընդամենը 130,  Քանաքեռ-Զեյթունում `126, Դավթաշենում` 102, Ավանում `89: Անհամեմատ ավելի քիչ ցայտաղբյուր կա Նուբարաշենում` ընդամենը 30, Նորք-Մարաշում` ընդամենը 14: Այսպիսով, միայն Երևանում կա 2172 ցայտաղբյուր: Պատկերացնու՞մ եք քանիսն են նրանք ամբողջ Հայաստանում:

Մենք որոշեցինք ստուգել, ​​թե որքան ջուր է հոսում հենց այդպես: Արդյունքները հետևյալն էին. մի լիտր ջուրը լցվում է միջինը 30 վայրկյանում: (մենք փորձարկել են 50 շատրվան): Ստացվում է, որ միայն մայրաքաղաքում յուրաքանչյուր ժամում հոսում է 2*60=120 լիտր, օրական 120*20=2400 լիտր (ենթադրենք, որ գիշերային ժամերին ցայտաղբյուրները անջատվում են) եւ 2400*265=636000 լիտր (չհաշվենք ձմեռային ամիսներ): Եվ սա միայն մեկ աղբյուրի համար է: Եթե ​​մենք բազմապատկենք այս թվերը միայն Երեւանում գտնվող ցայտաղբյուրների քանակով, ապա մենք կստանանք շուրջ 1.4 միլիոն խորանարդ մետր: Պատկերացրեք, թե որքան ջուր է հոսում Հայաստանի ողջ տարածքում: 2018 թվականի հունվարի 1-ից ջրի գինը բարձրացել է 180 դրամից մինչեւ 191.4 դրամ: Այսինքն, տարեկան կտրվածքով մայրաքաղաքում գրեթե 268 մլն դրամ է «հոսում»:

Հայաստանի ջրային պաշարները անսահման չեն: Փականներ դնելով ցայտաղբյուրների վրա, մենք կփրկենք տարեկան մոտ 1.4 մլրդ լիտր քաղցրահամ ջուր: Յուրաքանչյուր փականի արժեքը 1000 դրամ է (ընկերությունը `S. Giovanni di Polaveno, ընկերության անվանումը չի տրվում ապրանքանիշը գովազդելու նպատակով, այլ կոնկրետ օրինակ տրամադրելու անհրաժեշտությունից ելնելով), եւ մասնագետները պատրաստ են այդ փականների տեղադրել՝ 500 դրամ մեկ փականի համար գներով: Ավելին՝ կան մարդիկ (կամավորներ), ովքեր պատրաստ են այդ աշխատանքը անվճար կատարել: Այսինքն  ծախսելով ընդամենը 3.26 միլիոն դրամ՝ կարող եք խնայել 268 միլիոն: Փորձագետների կարծիքով, մենք հնարավորություն ունենք հնարավորինս շուտ այդ փականները տեղադրելու ամենացածր գնով: Փորձագետները նաեւ առանձնացնում են փականների դիմացկունությունը: Յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել այդ փականները: Այն որեւէ դժվարություն չի ներկայացնում, փականները հիգիենիկ են եւ բավական երկար են ծառայում: Կարծում եմ, այդ ծախսերը զգալիորեն փոքր են, քան նրանք, որոնք մենք կրում ենք այսօր: Եթե ​​մենք այժմ մատների արանքով նայենք նման կարեւոր սոցիալական խնդրին, մեր թոռներն ու ծոռները տառապելու են ջրի բացակայության պատճառով:
Ամփոփելով վերոնշյալը՝ մենք հասկանում ենք, որ պետք է ներդնել ինչքան հնարավոր է շատ ջանք քաղցրահամ ջրի պահպանման համար: Փականների տեղադրումը այդ նպատակին ուղված կարևորագույն քայլերից մեկն է:

Քվեարկության արդյունքում ձևավորվում է թոփ առաջարկների ցանկը:

Ձեր կարծիք չափազանց կարևոր է

Մուտք գործեք հարթակ քննարկումներին մասնակցելու և քվեարկելու համար:
ՌՎ
ՌՈՒԲԵՆ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

11-03-2019 15:11:17

Մասնագիտորեն ամենահիմանավորված և կենսական նշանակություն ունեցող առաջարկներից մեկն է։ Պահանջում է լուրջ վերաբերմունք։

ԱՂ
ԱՐԹՈՒՐ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

11-02-2019 00:17:00

!!!!!

ԱՂ
ԱՐԹՈՒՐ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

11-02-2019 00:16:33

Water saving is one of the key environmental programs of modern and developed communities. Agree and voting for this very practical and WIN-WIN idea. I am voting also on behalf of our next generations.

Հարթակի հիմնական պայմանները

Առաջարկները պետք է լինեն՝

  • հանրօգուտ գաղափարներ և ոչ թե անձնական շահ հետապնդող,
  • ամբողջական և չպահանջեն շարունակական ծախսեր, քան պահպանման ծախսերն են,
  • ներկայացված կիրթ և գրագետ հայերենով,
  • այլ անձանց իրավունքները չոտնահարող,
  • իրականանալի և իրագործելի:

Յուրաքանչյուր առաջարկի իրականացման բյուջեն չպետք է գերազանցի 30 000 000 (երեսուն միլիոն) ՀՀ դրամը: 

Ամբողջական տեղեկությանը ծանոթացե՛ք Հարթակի պայմաններ բաժնում:

Այլ առաջարկներ

no image
Գովազդային վահանակներին  նոր բովանդակություն

24-09-2019

ԱՐՄԵՆ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Կարծում եմ՝ մայրաքաղաքի կենտրոնում տեղադրված գովազդային վահանակներին նոր շունչ, որակ և բովանդակություն հաղորդելու ժամանակն է եկել:

Արդեն գոյություն ունեցողներից շատերը ակտուալ չեն ,իսկ գովազդին կից Հայաստանին կամ Մեծ հայերին վերաբերվող տեղեկատվությունը restart-ի կարիք ունի: Նկատել եմ,որ զբոսաշրջիկներից շատ քչերն են կանգնում նըանց առջև: Հետաքրքիր կլինի նոր մատուցմամբ ներկայացնել այն մեր հայրենակիցներին,որոնք մեծ ավանդ ունեն համաշխարհային գիտության, արվեստի, սպորտի մեջ, բայց որոնք քիչ ծանոթ են լայն հանրությանը: Օրինակ, MRT-ի (Ռայմոնդ Դամաղյան), բանկոմատի, մեխանիկական փոխանցման տուփի, գունավոր հեռուստատեսության, լուսնագնացի(«Луноход»), այսօր Մարսի վրա աշխատող «Curiosity» մարսագնացի, բարձր տեխնոլոգիաների բնագավառից (սկսած Խորհրդային Միության առաջին համակարգիչներից մինչ մեր օրերը) հայտնագործողները, սպորտից՝ Ալեն Պրոստ (Formula 1), Անդրէ Աղասի, Ալբերտ Ազարյանի «խաչը», հոկեյի և ֆուտբոլի օլիմպիական և աշխարհի չեմպիոններ և այլն : Անակնկալները շատ են ...

Տեսնել բոլորը